Zaterdag, 2 juli Cee – Fisterra  meer dan 14 km (28.249 passen)

En dan sta je na 52 dagen lopen op het einde van de wereld, Fisterra! Bij paaltje 0,0 km! Ik heb meer dan 1000 km gelopen en dus mijn wens verwezenlijkt!

Het einddoel hangt in de lucht, maar ik kom maar moeilijk op gang! Sterker nog, we verslapen ons en starten pas om 08.00 uur. Het weer is prachtig! Ach jongens, wat is dit een mooie route. Om de paar minuten hebben we een blik op een baai. We voelen ons zelfs met rugzak op en wandeltenue aan meer toerist dan pelgrim. Behalve als ik bij een duur hotel met terras aan zee naar de wc moet. De ober wenkt en leidt ons buitenom! 

Het is ook net alsof je steeds viezer van jezelf wordt. Ik ben zo blij met mijn rugzak, maar je ruikt ‘m al van verre en dan hebben we het maar niet over mijn schoenen, zooltjes én sokken! 

En dan zien we in de verre de vuurtoren van Finisterre liggen.

De uitzichten zijn zo adembenemend dat ik mijn vermoeidheid vergeet! We gaan op vleugels. In Finisterre zoeken we een herberg. Finisterre is duidelijk een toeristenplaatsje waar vele pelgrims hun camino beëindigen. Heel veel stoppen in Santiago en gaan met de bus naar Finisterre! Een veel kleiner gedeelte loopt dit stuk! Ik heb er geen seconde spijt van. 

En dan laten we de rugzak in de Herberg en lopen we 3,5 km heen en 3,5 km terug naar de vuurtoren en paaltje 0,0 km. 

  En dan heb ik nog een missie te vervullen! 

We nemen de tijd van deze plek te genieten en om de hele tocht nog eens te overdenken. Ik laat mijn tranen de vrije loop. Dit ben ik!

Onderweg naar de vuurtoren zie ik mijn nickname!

Als we teruglopen naar het dorp komt Bart, de echtgenoot van Elly, Elly ophalen. Hij komt rechtstreeks met huurauto van het vliegveld. We drinken in het dorp nog even een borrel en nemen dan afscheid. Ook dit afscheid doet me meer dan dat ik ooit zou kunnen bevroeden: mijn loopmaatje van de laatste weken! 

Na het eten lopen Annette, Jan-Willem en ik naar de westkant van het eiland om de zon onder te zien gaan aan het einde van de wereld.

Jos heeft dat op Schiermonnikoog gedaan!

Ineens krijgt het Friese spreekwoord: “Oeral skynt deselfde sinne, wêr’t wy op ‘e wrâld ek binne!” (Overal schijnt dezelfde zon, waar we ook ter wereld zijn!) een diepere betekenis! Ik denk deze reis, deze ervaring,  waar ook ter wereld mee te kunnen nemen! 

Mooi, dat zoveel mensen met mij mee zijn gereisd! Dank je wel,

Lieve groet, Tjitske

Vrijdag 1 juli, Olveiroa – Cee, 20 km en 25.008 passen! 

Een lange tijd geen pelgrimskunst gezien, dus des te verrassender was deze wandschildering bij het verlaten van het dorpje vanochtend. Later zie ik dat deze schilderingen ook in een folder staan: een bezienswaardigheid dus. De route is stil en glooiend. Bijna geen mensen. Gedurende 15 km is er niets dan natuur! Wat een stilte! Noodrantsoen zit in de rugzak. Vandaag moet ik de zee kunnen zien. Wat een sensatie! Eindelijk het geluid weer van krijsende meeuwen in plaats van al die flierefluiters.                       Het is mijn voorlaatste loopdag. Het weer is bewolkt en miezerig, maar de route prachtig. Ik loop eigenlijk de hele dag met de regencape aan. Op het bovenste punt valt alles echter weg in de mist. Geen zee. Gelukkig breekt bij het afdalen de lucht een beetje open! Ik hoor de meeuwen als eerste en zie dan de zee. Wat een verademing! Ik vind dit bijna net zo mooi als Santiago! 

Tijdens de laatste stop maakt Annette deze foto. Wat een ontspannenheid!

Het is zo dubbel: ik zal heel blij zijn als ik er morgen ben, maar wat zal ik deze manier van dagen doorbrengen missen!
De pelgrimsherberg staat aan de baai, links van het gele gebouw! En sinds tijden krijg ik bij  het wegwerp beddengoed een echte badhanddoek! Jeetje, wat heerlijk om je daarmee af te drogen! 

In totaal heb ik 986 km gelopen en ik loop morgen nog 14 km naar de vuurtoren van Finisterre!

Lieve groet, Tjitske

Donderdag 30 juni, Vilacerio-Olveiroa, 22 km en 26.647 passen.

image

Oh jongens, wat kun je dan genieten van kleine dingen!
Dit is een foto van gisteren, maar op dit traject van Santiago naar Finesterre moet je goed plannen, na 10 km stilte hebben we verschrikkelijk genoten van onze picknick!
Vandaag hebben we hetzelfde ervaren. Wat een prachtige route: alsof de tijd heeft stilgestaan.

image

image

image

Alsof er na de Middeleeuwen niets is veranderd. De afstand deed ik met gemak en het traject was niet moeilijk. Het meest verrassende vond ik vandaag wel de boerderijtjes midden in het dorp, waar de koeienstal grensde aan de bloemetjestuin van de boerin!

image

Morgen de laatste lange dag…voordat ik zaterdag aankom in Finisterre!

Ik heb in totaal 966  km gelopen en het is nog zo’n 33 naar Finesterre!

Lieve groet, Tjitske

Woensdag 29 juni, Castelo- Vilacerio, 23 km maar niettemin 34.013 passen

image

Zis way!
Het kan niet missen, ik ben op de goede weg!
Vanochtend zonder ontbijt uit de herberg vertrokken, want Danny Devito had duidelijk geen zin zo vroeg al energie in de pelgrims te steken. Hij vertelde gisteravond dat je voor weinig geld 2,5 km verderop een heerlijk ontbijt kon nuttigen! Nou mooi niet! Dat café was gesloten en de weg naar Finisterre is echt minder commercieel ingericht dan ik had gedacht. Consequentie: dik 10 km lopen met de honger in de hals. Gelukkig heb ik een paar overgeorganiseerde medelopers in de rug, die hun mueslireep wel met mij willen delen! De route loopt langs een prachtig idyllisch plaatsje, maar zelfs daar is het enige restaurant ter plekke nog niet geopend.

image

Het is tenslotte nog maar 09.30. Na drie uur lopen én een flinke stijging zit ik aan het ontbijt! Na de stop toch ook maar voedsel inslaan voor het geval dat dit weer gebeurt. Ik heb na het bezoek aan de supermarkt voor het eerst last van mijn rugzak! Dom ingekocht!
De route is prachtig, uitzonderlijk rustig, zelfs zo hier en daar eenzamer en individualistischer dan de Camino Francès, maar ik ben blij dat ik hier loop. Santiago had als eindplaats een hele andere indruk achtergelaten met de drie laatste etappes tot aan Santiago toe, dan deze dagen naar Finisterre toe. Grappig, je ziet geen mensen hier met dagrugzakjes of zonder bagage. Je ziet hier eigenlijk alleen maar mensen die een heel eind hebben gelopen en die tenslotte deze afstand lopen om hun camion af te sluiten! Er zijn natuurlijk ook veel mensen die Santiago als einddoel hebben en dan Finesterre met de bus doen! Ik vind het wel heel symbolisch van zee (Waddenzee) tot aan de zee te lopen (Atlantische Oceaan). Ik heb niet voor niets twee schelpen aan mijn rugzak hangen, een wulk en een Jaccobsschelp.
Om 16.00 was ik in de Herberg, 9 uren onderweg geweest. Het zou 22 km moeten zijn, maar is meer geweest. Ik tel er 23, want de Herberg van gisteren lag een halve kilometer van de route! 😉
Ik hoor net dat er hier maar twee herbergen zijn! De onze is voor de helft bezet (24 in totaal) en in de Mjnicipal liggen maar 3 pelgrims! Moet je nagaan…

Het weer is warm. Ik hoop dat de voorspellingen uitkomen: zaterdag zo’n!

Ik heb 944 km in totaal gelopen en het is nog 55 km naar Finisterre toe!

Lieve groet, Tjitske

Dinsdag 28 juni, Santiago – Castelo, 10 km.

image

Nog maar nauwelijks bekomen van het ene avontuur, gooi ik me al weer in een nieuw avontuur: doorlopen naar het einde van de wereld, Finisterre! Voor mij nog 5 dagen lopen. De vermoeidheid van gisteren heeft nog geen tijd gehad om uit mijn lijf te kruipen. Maar,
ik kies ervoor niet een rustdag te nemen in Santiago, maar vandaag een kleine etappe te lopen om de stad uit te komen. Elly, Jan-Willem en Annette zijn dezelfde mening toegedaan. Het is opnieuw een avontuur, want hoe wordt de route aangegeven, hoe zijn de paden, etc. Nog maar net de stad uit, zien we dit paaltje:

image

Krijg nou wat: we kunnen dus op dezelfde voet verder. Bovendien staan ook hier de bekende gele pijlen op muren en wegen geschilderd.
Ik wil heel graag de zonsondergang bij Finisterre meemaken én een zelf gevonden Jacobsschelp mee terugnemen! Dat wordt mijn missie! Hahaha, bij Cruz de Ferro ging daar ook drie dagen planning aan vooraf, maar toen heb ik niet de zon zien opkomen!
We zijn verrast door de rust op de paden en de schoonheid ervan. Nu zijn we in een kleine particulaire herberg, waar de vrouw des huizes heerlijk voor ons heeft gekookt. Er zijn 11 pelgrims in huis. We hebben een prachtige kamer voor 4 personen! Lijkt meer op een appartementje. De huisbaas lijkt op Danny Devito en niet alleen qua uiterlijk. Hij heeft ook de lach van hem en schatert vooral om zichzelf.
Onderweg hadden we nog even een mooi onderonsje met bovenstaand Spaanse vrouw. Zij stond voor zich uit te mijmeren, toen ik zag dat er naast haar een grote boom met sinaasappels stond. Ik vroeg haar via gebarentaal of ik die boom op de foto mocht zetten. Zij was aangenaam verrast. Ik hoopte zo dat ik haar “uit de foto kon halen”, maar het ging dus om de boom! Zie:

image

Annette, die de rij sloot kreeg zelfs nog een kushandje. Een cadeautje!
En deze foto is live:

image

Ik heb in totaal 921 km gelopen en het is nog 78 km naar Finisterre! 😄

Lieve groet, Tjitske

Maandag 27 juni, Pedrouzo – Santiago, 20 km

image

En dan ervaren wij echt zo’n Westernmoment. Als 5 cowboys lopen wij Santiago binnen. Zelfs het moment zou zo uit “High Noon” kunnen komen, op het heetst van de dag! Dat is ook aan onze schaduwen te zien.
We hebben gisteravond gezamenlijk gegeten en afgesproken dat we elk ons eigen tempo gaan lopen, maar wel gezamenlijk de stad inlopen. De route is niet opzienbarend, met name de laatste kilometers voor de stad niet, maar er hangt een luchtigheid op de camino, geweldig om dat te ervaren. Mensen maken nog even een praatje, wensen elkaar succes met de laatste kilometers, nemen afscheid, wisselen gegevens uit, etc. Je merkt zelfs dat er van de gekste dingen nog even snel foto’s moeten worden genomen! Misschien is dat ook wel de reden dat de kilometers niet opschieten: de gang is eruit!

image

En dan kom je ineens een oud paaltje tegen! Wat nog 13? We hebben ons voorgenomen om Santiago in één dag af te wikkelen. We gaan eerst naar de kathedraal, gaan ons credential halen, lopen naar de Herberg om te douchen en zo, gaan terug naar de kathedraal om naar “de huiskamer van het Nederlands Genootschap” te gaan, gaan ergens wat eten en ’s avonds naar de pelgrimsmis. Dan kunnen we morgen met z’n vieren beginnen met de tocht naar Finisterre. Jan gaat niet mee. Hij heeft een terugvlucht geboekt voor a.s. woensdag. In eerste instantie dacht ik dat Santiago me niet zoveel zou doen, maar als we op de berg staan vóór de stad, van waar wij de kathedraal zouden moeten kunnen zien en we niks zien, ben ik toch een beetje teleurgesteld! Er is wel een nieuw pelgrimsmonument geplaatst!

image

Ach en als we dan eindelijk het bordje Santiago zien, blijkt dat helemaal ondergekalkt te zijn. Dan maar zo:

image

Aan de andere kant van de weg.
Of zo:

image

En dan eindelijk vangen we de eerste beelden van de kathedraal:

image

Jeetje, wat ben ik blij als ik uiteindelijk op het plein sta. De anderen laten hun tranen rijkelijk vloeien. En natuurlijk ben ik blij en gelukkig dat ik hier sta, maar ik denk ook aan de belofte aan mezelf dat ik het liefst naar het einde van de wereld wil lopen (Finisterre) en de 1000 km vol wil maken. Als ik mijn naasten een foto stuur en merk dat Nine de foto gelijk gedeeld heeft, komt bij mij de brok in de keel!

image

Oh en wat snel allemaal lieve reacties! Wat lief en hartverwarmend! Dat maakt mij week en emotioneel.
En dan moeten we in de rij voor het “diploma”. Lopen wil wel, maar stilstaan kunnen mijn voeten niet aan. Ze doen zo’n zeer! Ze branden. Uiteindelijk staat het dan zwart op wit! Ik ben uit Herm, bij mijn zus en zwager vandaan vertrokken en heb 906 km te voet afgelegd!

image

De pelgrimsmis is natuurlijk een must, maar het steeds moeten opstaan tijdens de mis zouden ze moeten verbieden. Ik zou nog liever te biecht gaan, om zo mijn voeten weer een paar minuten rust te gunnen!

image

image

Na de mis, proberen we de Huiskamer nog te vinden. Ik wil me daar graag laten registreren, maar helaas! We treffen nog, hoe is het mogelijk, mensen die ik voor het laatst in Pamplona heb gezien, maar ook de Ierse met haar Duitser! We gaan toch nog maar even snel met elkaar op de foto! Waarschijnlijk zien we elkaar nooit weer! Terug in de herberg voelt het slapen met z’n 6 op een kamer, waar 5 bekenden slapen heel vertrouwd! Zelfs het snurken van Jan zal ik gaan missen!

Ik heb vandaag 20 km naar de kathedraal van Santiago gelopen en daarna 5 km in de stad! Op mijn “diploma staat 906 km + die 5 is in totaal 911 km!

Morgen begint mijn laatste, maar nieuw avontuur van 5 dagen: Finisterre!

Lieve groet, Tjitske

Zondag 26 juni, Arzúa – Perdrouzo, 19 km

image

De één na laatste etappe naar Santiago. Ik loop om kwart voor 7 al weg. Heb een broodje in mijn hand. Ik loop deze dag helemaal alleen, maar heb wel met het groepje Nederlanders afgesproken tot Perdrouzo te lopen. Het is een bosrijke route.

image

Ik geniet met volle teugen, voel me sterk, maar ben toch ook weer blij, als ik er ben. Omdat ik alleen loop en mijn eigen pauzes bepaal, ben ik al om 12.00 uur in Perdrouzo. Ik denk een leuke herberg te zien en app de anderen. Moet wel tot 13.00 wachten om in te checken. Jeetje wat heb ik me op de herberg verkeken. Nou ja, één keer douchen en slapen en ik heb weer een andere herberg! Ik voel het helemaal nog niet kriebelen dat ik er bijna ben. Komt waarschijnlijk ook dat ik Finisterre  (Einde van de wereld – aan de kust) in mijn achterhoofd heb.

Vandaag nog even een leuke conversatie gehad met een Aziatische oude man. Ik liep alleen toen ik vóór mij twee herdershonden zag en hoorde blaffen. Ze zaten vast, maar konden bijna op het pad komen. Ik denk, laat ik maar even wachten op een pelgrim achter mij, zodat ik me achter hem kan verschuilen. Komt er een heel schriel, Aziatische man aanlopen. Hij snapt het probleem en zegt: “Bad dogs?” Ik vertel hem dat ik bang ben voor die honden. Hij gebaart dat ze vastzitten. Ik zeg dat ik toch liever me verschuil achter een “strong man”. “Oh, no no”, zegt ie. Als we voorbij zijn, zeg ik dat hij mijn leven gered heeft. “Oh, no no” zegt hij hoofdschuddend! We lopen in ons eigen tempo weer door!

Ik moet nog 20 km naar Santiago en heb in totaal 886 km gelopen.

Lieve groet, Tjitske

Zaterdag 25 juni, Melide – Arzúa, 17 km.

image

En dan is er het besef dat het einde van mijn camion in zicht is. Er overviel me vandaag een gevoel van melancholie. Het afscheid nemen is begonnen. De Belgische Erica was eerder deze week al aangekomen in Santiago en vliegt vandaag weer naar huis. De Franse Christian was nog eerder dan zij in Santiago, heeft op haar gewacht en is toen ook op het vliegtuig gestapt. De Duitse Theresia is gisteren aangekomen in Santiago en mijn caminovriendinnetje Rose eergisteren. Bij mijn eerste stop vandaag las ik een appje van haar. Ze redt het niet om door te lopen naar Finisterre, haar voeten trekken dat niet Ze kan in verband met haar plannen niet in Santiago op mij wachten, bovendien vindt zij de stad te duur. Kortom,  ik zie Rose deze Camino niet meer terug. Onder het lopen denk ik regelmatig aan haar terug: wat was het contact met haar toch bijzonder.
Ik heb gisteren besloten om vandaag helemaal mijn eigen plan te trekken, maar ook dat voelt wel een beetje vreemd. Zo nét voor Santiago is mijn caminofamilie al aardig uit elkaar gevallen en ik denk niet dat er nog nieuwe familieleden zich aandienen. Ik had/heb het zo gezellig met Jan-Willem, Jan, Annette en Elly!

En dan zie ik in een tuin bovenstaande plant bloeien. Mijn vader had er op zijn werk een hele grote staan, waar hij heel trots op was: bij ons thuis werd ie de Fricoplant genoemd. Mijn zusters hadden er zelfs stekjes van. Als ie nog geleefd had, dan zou ie bij het aanhoren van mijn plannen met zijn hoofd geschud hebben: “Do moatst ek altiten wat aparts!” (vert: Jij moet ook altijd andere dingen doen, dan normaal!). Maar wat zou hij trots geweest zijn! Ik denk in mijn bui met weemoed aan hem terug.

Er komt mij vanochtend een man voorbij fietsen met in een zitje een klein kindje van een jaar of twee. Een halve minuut later haalt de moeder mij in. Maar bij een fikse stijging moet ze afstappen en lopend met de fiets omhoog. Ze staat ondertussen te pauzeren en uit te hijgen. Als ik op haar hoogte ben, bied ik aan te helpen de fiets te duwen. Het voelt gek om het wiel over de weg te voelen gaan. Het rolt zo gemakkelijk! Ik voel me lichamelijk sterk. Ik stijg en daal steeds gemakkelijker en kan flink tempo maken. Ik loop snel en gemakkelijk een poos achter elkaar. Ik haal veel mensen in.
Maar ik ben wel moe. Ik hoor het meer om mij heen. Mensen die vergeetachtig worden, omdat ze geestelijk moe zijn. Ik had me voorgenomen goed op te passen niets te vergeten onderweg. Helaas, bij de tweede stop vandaag, merk ik dat ik bij de eerste stop mijn ANWB boek ben vergeten! Verdorie, daar heb ik allerlei aantekeningen in gemaakt! Maar ik loop niet terug!

Ik heb in totaal 867 km gelopen en moet nog 36 km naar Santiago.

Lieve groet, Tjitske

Vrijdag 24 juni, Ligonde – Melide, 21 km

image

Hahaha, en dan heb ik om een uur of negen tig leerlingen om mij heen. Gisteren in Ligonde gestopt om de routes anders in te kleden en zodoende de vele schoolkinderen te ontlopen! Vanochtend eerst 9 kilometer gelopen voor de eerste stop en wat denk je: halen we de schoolkinderen in! Bij de tweede stop kwam een groepje me zelfs interviewen. Het voelde nog wel vertrouwd ook. Voor de rest mooi gelopen. Het eerste gedeelte en laatste gedeelte alleen gelopen. Het wordt misschien tijd om vanaf morgen weer helemaal alleen te lopen. Ik merk aan mijn voeten dat ik voorzichtig moet zijn en niets moet forceren. De vermoeidheid begint nu op te spelen. Duitse Theresia stuurde vandaag een foto. Zij is in Santiago. Het aftellen is voor mij nu ook begonnen. Nog 3 dagen lopen en ik ben in Santiago!
Op het eind van de middag hebben we met z’n vijven een biertje gepakt. Het is hier de gewoonte dat je er

een hapje bij geserveerd krijgt. Eerst kregen we al een nootje en een chipje en zelfs nog een soort slaatje erbij. Bij het tweede rondje kregen we varkensoren geserveerd! Alleen Jan heeft zijn bordje leeg gegeten!

image

Ik heb in totaal 831 km gelopen en het is nog 53 km naar Santiago toe!

Lieve groet, Tjitske